UZASADNIENIE
Wyroku z dnia 4 listopada, 2003 r.
W ostatecznie sprecyzowanym żądaniu pozwu z dnia 31.10.200 r. powód Andrzej domagał się zasądzenia od strony pozwanej Geant Polska spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Warszawie kwoty 5711,85 zł tytułem odszkodowania za nieuzasadnione wypowiedzenie umowy o pracę. Na uzasadnienie swojego żądania powód podał, że w dniu 23.20.2002 r. Pracownik działu personalnego wręczyła mu wypowiedzenie umowy o pracę. Zdaniem powoda przyczyna podana w wypowiedzeniu - redukcja etatu jest prawidłowa pod względem formalnym, ale jest dowodem nierównego traktowania pracowników przez pracodawcę i dokonania złego wyboru.
W ocenie powoda prawdziwą przyczyna wypowiedzenia mu umowy o pracę była chęć pozbycia się niewygodnego pracownika, który skutecznie odpierał próby mobbingowania, a także ukryta akcja likwidacji umów na czas nieokreślony. Zdaniem powoda strona pozwana wypowiadając mu umowę o pracę rażąco złamała zasady życia społecznego, co spowodowało dyskryminację powoda.
W toku postępowania powód zarzucał ponadto, że inne osoby zatrudnione na takim samym stanowisku pracy otrzymały propozycję zajęcia innego stanowiska -- niższego, a pracodawca dyskryminował pracowników nie należących do zakładowej organizacji związkowej, w tym i powoda. Powód zarzucał ponadto, że redukcja jego etatu była pozorna, gdyż pracodawca chciał się pozbyć dobrego pracownika i świadomie stworzył sytuacje mające na celu uznanie powoda za pracownika niekompetentnego, dlatego udzielił powodowi kar nagany, od których powód składał sprzeciwy.
Strona pozwana Geant Polska spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w Warszawie wniosła o oddalenie powództwa i zasądzenie od powoda kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Na uzasadnienie swojego stanowiska podała,że w przypadku likwidacji etatu nie można zarzucać nierównego traktowania pracowników tej samej grupy stanowiskowej czy też złego wyboru dokonanego przez pracodawcę dlatego wobec wskazania w wypowiedzeniu powodowi umowy o pracę rzeczywistej przyczyny, jego powództwo zasługuje na oddalenie.
Ponadto strona pozwana podała,że stanowisko pracy powoda zostało rzeczywiście zlikwidowane i żaden nowy pracownik nie został na nie przyjęty, a powód z dniem rozwiązania stosunku pracy nabędzie prawo do odprawy.
Niespornym w sprawie jest:
Powód był zatrudniony u strony pozwanej w hipermarkecie w Krakowie od dnia 6.10.1997 R. Do dnia 5.01.1998 R. Na podstawie umowy o pracę na okres próbny, a następnie od dnia 23.03.1998 R. Na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony na stanowisku pracownika hali w dziale przemysłowym. Od dnia 1.11.1998 R. Powierzono powodowi stanowisko asystenta kierownika stoiska. Powód nie należał do działającej u strony pozwanej organizacji związkowej.
W dniu 23.10.2002 R. Kierownik działu kadr strony pozwanej Anna M wręczyła powodowi pismo wypowiadające umowę o prace. Powód zapoznał się z treścią tego pisma, także zawartym na nim pouczeniu o prawie do sądu, ale w tym dniu nie przyjął tego pisma , i jego odbiór potwierdził dopiero w dniu 25.10.2002 r. Jako przyczynę wypowiedzenia powodowi umowy o pracę podano - redukcja etatu w dziale przemysłowym. Umowa o pracę między stronami rozwiązała się w dniu 31.01.2003 r. , przy czym w dniach 18 i 19 stycznia 2003 r. oraz 23 do 31 stycznia 2003 r. strona pozwana zwolniła powoda z obowiązku świadczenia pracy.
W dniu 31.07.2002 r. rozwiązały się umowy o pracę strony pozwanej z dwoma pracownikami działu spożywczego - Jackiem Z i Ewa J , na skutek wypowiedzenia przez pracodawcę spowodowanego likwidacją stanowiska pracy. W dniu 13.08.2002 r. do tego działu został przyjęty Ryszard Niemiec. W dziale przemysłowym poza powodem w dniu 28.03.2003 r. rozwiązano z przyczyn zakładu pracy umowę o pracę z pracownikiem działu Władysławem Kaletą . Ponadto ilość osób w tym dziale w okresie od 31.07.2002 r. do dnia 31.03.2003 r. zmniejszyła się z uwagi na wypowiedzenie umowy o pracę przez pracownika - kierownika działu Waldemara P, upływ czasu trwania umowy na czas określony z pracownikiem działu - Danutą K, oraz rozwiązanie umowy o pracę za porozumieniem stron z asystentem kierownika stoiska Joanną S .Z pięciu zatrudnionych w tym dziale asystentów kierownika stoiska pozostało trzech - Halina K Marta G i Artur C. W powyższym okresie strona pozwana nie zatrudniła żadnych nowych pracowników w dziale przemysłowym. W dniu 25.10.2002 r. ukazało się w "Dzienniku Polskim" ogłoszenie strony pozwanej - oferta pracy dla kasjerów w niepełnym wymiarze czasu pracy.
Niesporna jest też wysokość wynagrodzenia powoda w kwocie 1903,95 zł miesięcznie obliczona według zasad obliczania ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
W październiku 2002 r. hipermarket Geant w Krakowie zanotował spadek obrotów, było to spowodowane otwarciem w sąsiedztwie hipermarketu Carrefour.
Wymusiło to na stronie pozwanej racjonalizację zatrudnienia i redukcje etatów. Kierownik działu przemysłowego ze stoiska Zabawki, na którym pracował powód, jego właśnie wytypował do zwolnienia. Na tym stoisku na stanowisku asystenta kierownika stoiska pozostał tylko Artur C , w którym strona pozwana upatruje kandydata na stanowisko kierownika stoiska . Powód nie cieszył się dobrą opinią kierownika stoiska, były zarzuty do efektywności jego pracy , w okresowych ocenach pracowniczych powód w skali 5 punktowej otrzymywał w większości kategorii oceny 2-3.
Na stanowisku powoda nikt nie został zatrudniony , w tym okresie strona pozwana poszukiwała kasjerów , jest to zupełnie inne stanowisko pracy.
Dowody: zeznania św. Jacka K (k. 70-71) , arkusze oceny okresowej (akta osobowe -cz. B-k.32,44) .
W dniu 5.07.2001 r. powód otrzymał karę nagany za niewykonanie zadań wymienionych w harmonogramie, od tej kary powód wniósł sprzeciw do dyrektora hipermarketu .
W dniu 20.05.2002 r. powód został ponownie ukarany karą nagany za naruszenie zasad BHP, poprzez stanie na widłach wózka widłowego na wysokości 2,5 m .
Powód wówczas użył podnośnika wózka jako windy , choć był świadomy , że działanie takie jest sprzeczne z przepisami BHP , ale inni pracownicy też tak robili. Od tej kary powód także złożył sprzeciw . Powyższe kary porządkowe zostały usunięte z akt osobowych powoda. .
.
Dowody: zeznania powoda Andrzeja (k. 72) , kary nagany (k.. 48,49) , sprzeciwy (k. 7,8) akta osobowe powoda
Strona pozwana nie czyni różnicy pomiędzy członkami związków zawodowych , a osobami niezrzeszonymi.Zarówno jedni jak i drudzy otrzymują wypowiedzenia i kary porządkowe.
Spośród osób zatrudnionych na stanowisku asystenta kierownika stoiska w dziale przemysłowym dwie -Marta G i Halina K są członkami zakładowej organizacji związkowej, Artur C nie należy do związków zawodowych.
Powód ma żonę i 12-letnią córkę . Żona powoda w okresie wypowiedzenia mu umowy o pracę miała zatrudnienie. Z pozostałych asystentów kierownika stoiska w dziale przemysłowym Artur C ma żonę i dzieci, Halina K ma rodzinę i jest starsza od powoda. Marta G nie ma rodziny.
dowody: zeznania św. J. K (k. 71-72) ,zeznania powoda Andrzeja (k.72)
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie akt osobowych powoda w szczególności dokumentów -kar nagany sprzeciwów arkuszy oceny okresowej których prawdziwość nie budzi wątpliwości Sądu nie była też kwestionowana przez strony w toku postępowania.Ponadto podstawę ustaleń stanowiły zeznania świadka Jacka Kalety ,który pełnił funkcję dyrektora hipermarketu Geant w Krakowie. Zeznanie te Sąd ocenił jako w pełni wiarygodne ,gdyż świadek ten logicznie i konsekwentnie przedstawił przyczyny wypowiedzenia powodowi umowy o pracę ,uzasadniając jednocześnie wybór powoda do zwolnienia.Zeznania te ponadto korespondują z faktami ,które w sprawie były nie sporne. W ocenie Sądu na wiarę zasługują także zeznania powoda ,ale tylko w tej części w jakiej dotyczą udzielenia mu kar porządkowych ,gdyż znajdują w tym zakresie potwierdzenie w dokumentach oraz w części dotyczącej sytuacji osobistej i przynależności do związków zawodowych innych pracowników zatrudnionych na takim jak powód stanowisku pracy. W pozostałej części zeznania powoda nie mogły stanowić podstawy ustaleń,zawierają bowiem jedynie oceny i przypuszczenia powoda i są wyrazem głębokiego poczucia krzywdy ,a ponadto są nielogiczne i sprzeczne z zasadami doświadczenia życiowego.
Sąd oddalił wnioski dowodowe powoda o dopuszczenie dowodów z zeznań świadków Katarzyny B,Pawła S,Macieja M ,Jacka Z i Małgorzaty K oraz pisma "plan działania" i wnioski strony pozwanej o dopuszczenie dowodów z zaświadczeń o niezdolności do pracy powoda w okresie wypowiedzenia ,albowiem okoliczności ,na które wnioski te zostały zgłoszone nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy .
Sąd pominął dowód z przesłuchania strony pozwanej wobec zrzeczenia się tego dowodu przez jej pełnomocnika.
Sąd zważył co następuje:
Powództwo nie zasługuje na uwzględnienie. Po pierwsze pozew został wniesiony jeden dzień po terminie określonym w art.264 k.p. Zgodnie z tym przepisem odwołanie od wypowiedzenia umowy o pracę wnosi się do Sądu pracy w ciągu 7 dni od doręczenia pisma wypowiadającego umowę o pracę . Termin ten jest terminem zawitym i jego uchybienie skutkuje oddaleniem powództwa, chyba że sąd na wniosek pracownika , który uchybił bez swojej winy , przywróci ten termin.
W niniejszej sprawie wypowiedzenie wraz z pouczeniem o terminie i sposobie wniesienia odwołania zostało powodowi doręczone w dniu 23.10.2003 r. i powód zapoznał się z treścią tego wypowiedzenia , fakt otrzymania wypowiedzenia potwierdził w dniu 25.10.2002 r., co nie ma jednak wpływu na datę doręczenia wypowiedzenia .
Wobec tego 7-mio dniowy termin do wniesienia odwołania od wypowiedzenia upłynął w dniu 30.10.2002 r. ,a powód pozew złożył w dniu 31.10.2002 r. Powód ponadto nie wykazał by uchybienie to nastąpiło nie z jego winy.
Po wtóre zgodnie a art. 30 $ 4 kodeksu pracy w oświadczeniu pracodawcy o wypowiedzeniu umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony powinna być wskazana przyczyna uzasadniająca wypowiedzenie umowy. Pracodawca przyjmując takie rozwiązanie zerwał z zupełną swobodą wypowiadania umów wymagając, by każde wypowiedzenie przez pracodawcę umowy zawartej na czas nieokreślony było uzasadnione. Zarówno w orzecznictwie ,jak i w nauce prawa pracy ugruntował się pogląd , iż przyczyna wypowiedzenia powinna być prawdziwa ,obiektywna i konkretna,wskazująca zarazem przesłanki leżące u podstaw wypowiedzenia.
W ocenie Sądu taką właśnie konkretną i rzeczywistą przyczynę podano w wypowiedzeniu powodowi umowy o pracę . Postępowanie dowodowe wykazało bowiem, że w istocie w dziale przemysłowym nastąpiła redukcja etatu asystenta kierownika stoiska i nikt nowy na to stanowisko nie został przyjęty . Wypowiedzenie powodowi umowy o pracę spowodowane było przyczynami wskazanymi w art. 1 ust. 1 ustawy o z dnia 28 grudnia 1989 r. 0 szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy oraz o zmianie niektórych ustaw (DZ.U.z 1990 r. nr 4 poz.19 ze zm.).
W związku bowiem ze zmniejszeniem się obrotów hipermarketu w Krakowie strona pozwana zracjonalizowała zatrudnienie, co doprowadziło do jego zmniejszenia. Decyzje w sprawie zmniejszenia zatrudnienia i zmiany organizacji zatrudnienia są suwerennymi decyzjami pracodawcy i Sąd pracy nie jest powołany do oceny ich zasadności , bada jedynie czy redukcja etatu była rzeczywista. (por. wyrok SN z dn.15.12.1982 r., i PRN 130/82,publ.OSNCP 1983/8.poz 121).
W niniejszej sprawie powód nie tyle kwestionował sam fakt likwidacji jego etatu, ale zarzucał , że strona pozwana dokonała niewłaściwego wyboru, a redukcja etatu powoda miała na celu jego dyskryminację. Z zarzutami tymi nie sposób się zgodzić. Postępowanie dowodowe wykazało, że wybór powoda do zwolnienia był poparty racjonalnymi przesłankami, a to nienajlepszą oceną przełożonego,która znalazła wyraz w okresowych ocenach, sam powód przyznał także ,że jedna z nałożonych na niego kar była uzasadniona naruszeniem przepisów BHP . Powód, na którym w tym zakresie, zgodnie z art. 6 k. c. spoczywał ciężar dowodowy, nie wykazał ponadto by jego sytuacja osobista była znacznie gorsza od pozostałych pracowników zatrudnionych w dziale przemysłowym . W razie zaś zmniejszenia zatrudnienia wybór pracownika zwalnianego może być sprzeczny z zasadami współżycia społecznego wtedy, gdy jego sytuacja osobista jest znacznie gorsza od pozostałych pracowników (po.wyrok SN z dn. 19.12.1996 r.,sygn.I PKN 46/96, publ. OSNAPIUS 1997/15,poz.273).
Dyskryminacją jest zaś nierówne traktowanie pracowników wyłącznie ze względu na ich cechy osobiste jak płeć, wiek, rasa, narodowość, przekonania czy przynależność związkową. Zgodnie z art. 11 pkt 3 k.p. dyskryminacja jest zabroniona. Powód jako przyczynę swej rzekomej dyskryminacji podawał fakt, że nie jest członkiem związków zawodowych. Zgodnie zaś z zasadami logicznego myślenia i doświadczenia życiowego, to raczej przynależność do związku zawodowego może być przyczyną dyskryminacji . Związki zawodowe bowiem ze swej istoty stoją w opozycji do pracodawcy i na tym tle możliwe są konflikty. Pracodawca nie ma natomiast powodu obawiać się zwolnienia z pracy członka związku zawodowego, nie objętego szczególną ochroną. Zobowiązany jest jedynie o swym zamiarze poinformować reprezentującą pracownika zakładową organizację związkową, przy czym jej opinia nie jest dla pracodawcy wiążąca (art.38 k.p.). Zarzut powoda nie może się ostać także i dlatego, że pracodawca pozostawił w pracy Artura Chmiela nie będącego członkiem związku zawodowego i upatruje w nim kandydata na wyższe stanowisko.
Zupełnie nielogiczny jest zarzut postawiony przez powoda jakoby został on zwolniony, gdyż pracodawca nie chciał mieć kompetentnego pracownika. W interesie pracodawcy jest bowiem zatrudnianie jak najlepszej kadry.
W świetle powyższego należy stwierdzić, że wypowiedzenie powodowi umowy o pracę jest uzasadnione w rozumieniu art.45 $ 1 k.p., dlatego orzeczono jak w pkt 1 sentencji wyroku.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 98 k.p.c. zasądzając je w wysokości minimalnej na podstawie $ 11 ust.1 pkt 2 w zw. z $ 6 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.(Dz.U.Nr 163,poz 1349).
ASR Katarzyna Gajewska